Boeken #16 - Girl at war

Het is 1991. De 10-jarige Ana is een jongensachtig meisje, met een beste vriend en eigenlijk geen vriendinnen. Een tomboy, tot verdriet van haar moeder, maar waar haar peetvader goed gebruik van maakt door haar zo hard mogelijk te laten rennen als ze een pakje sigaretten voor hem koopt.

Ana heeft een babyzusje, Rahela, en er zijn financiële problemen in het gezin, maar over het algemeen zijn haar ouders en zij gelukkig. Dan breekt de oorlog uit: tussen 1991 en 1995 woedde in Kroatië een burgeroorlog.

Dit boek deed me erg denken aan Amerikanah, een verhaal over een jonge, Nigeriaanse vrouw en haar leven in de VS waar ik ook erg van onder de indruk was. Ana's Amerikaanse vriend Brian herinnerde me namelijk aan zijn bijna-naamgenoot, de vriend van Ifemelu, de Amerikaanse Blaine. Het maakte me aan het peinzen: zijn er in Amerika soms net zoveel immigranten als 'oorspronkelijke' bewoners? Ik ben nooit in the United States geweest, maar doordat ik deze verhalen las, leek het even zo.

Ana's verhaal is rauw en laat je niet los. Al is het soms best lastig, je stopt niet met lezen. Wat me beklemde was hoe weinig ik over deze geschiedenis weet... Terwijl ze zich voltrok na mijn geboorte! Net als met de Rwandese genocide (absoluut kijken: de film Hotel Rwanda) heb ik over deze gebeurtenis pas meer geleerd door de kunst.

Knap is dat het boek eigenlijk vooral over het leven gaat en niet over de oorlog op zichzelf. Het laat je juist merken hoe het Ana's dagelijks leven beïnvloedt. Wat de effecten zijn op haar ouders, haar babyzusje Rahela, haar beste vriend Luka en haar klasgenoten. Dat is niet alleen maar pure ellende, maar schetst vooral een goed beeld van een meisje dat opgroeit in een arm gezin, in een land waarin verschillende bevolkingsgroepen met elkaar in gevecht raken. Een gewoon, Europees land, ver na de Tweede Wereldoorlog.

Dat doet schrijfster Sara Novic op een huiveringwekkend goede manier. Het boek krijgt niet voor niets 4 sterren op Goodreads.

Dankzij dit boek, ondanks de trieste gebeurtenissen waar het over bericht, lijkt het me trouwens erg interessant om naar Kroatië af te reizen en Zagreb en de Plitvice-meren met eigen ogen te zien. Al laat Ana's verhaal, waarvan ik vermoed veel bewerkte waarheid is van schrijfster Sara, me voorlopig niet meer los.


Girl at War - Sara Nović 



Over de schrijfster
Sara Novic is in 1987 geboren in Kroatië en woont inmiddels in de Verenigde Staten. Girl at war is haar eerste boek; ze werkt al langer als redactrice en geeft schrijflessen. Tijdens haar leven is ze langzaam doof geworden, iets waarover een column schreef.

Vergeving

Hoe deed je dat dan,
vraagt ze.





Er is lang niets om te zeggen,

Er is niets om verdrietig over te zijn, zei ik tegen mijzelf. Hoe je je hoofd ook draait, de hemel is helder. Nacht, sterren lichten op, maken me rustig.
In slaap gevallen in de trein; iemand raakt voorzichtig mijn arm aan, maakt me wakker voor hij doorrijdt naar de remise. Daar ben ik blij om. En ik mag rennen, in bossen en in steden, onder zonnestralen en door regen, ik ben gezond. Niet langer meer zo gelukkig maar gezond. En zie, iemand voelt oprecht met me mee.

Wat zou eerlijk antwoorden gek klinken.

Ik schreef het op een briefje en het werd de waarheid.
"Ik vergeef T. voor alles wat gebeurd is en alles dat nog komen gaat"
Op voorwaarde dat er niets meer kwam, maar daar zou ik voor zorgen.
Ik legde het op mijn bureau.

Elke dag dacht ik, ik sta er nog.

Tot ik dat niet meer dacht


Nu ben je er alleen nog als het misgaat, zoals een stel in ruzie oprakelt wat lang geleden gebeurd is, zo rakel ik jou op na elk afspraakje dat me doet twijfelen, dat ik moet afbreken als een te ver doorgegroeide tak, dat me niks biedt en niets voelen laat.
Ik haal jou op in herinnering, al droom ik van ontmoeting.
Soms verwordt je tot wens, al probeer ik je te verpulveren tot gedachtengruis.





En ik wil wel vertellen, eerlijk waar, want heus, ze is vast aardig en luisterend.


Maar liever nog wil ik rennen,
kilometers rennen, zo min mogelijk denken
en loslaten, achter me
tot je ver bent
en bij mij vandaan.

Living like Larry - Goede doelen

What about charity?

Één keer per jaar, meestal in december of januari, maak ik naar een aantal goede doelen geld over. Ik geef het liefst meteen wat ik kan missen voor het hele jaar, want ik ben nogal organiserend ingesteld... en dan ben ik er maar vanaf ;-).

Bijkomend voordeel: hiermee kan ik me aan mijn principes houden zonder een compromis te hoeven sluiten. Ik geef namelijk echt nooit geld aan mensen op straat. De zwerver niet*, de goed gebekte goede-doelen-marketing-jongen niet, de stralend blonde NRC-abonnementenverkoper niet.
Waarom? Omdat ik het zonde vind dat goede doelen extra geld moeten besteden aan fondsenwerving. En omdat ik het niet oké vind dat wervers extra kunnen verdienen of bonussen krijgen naarmate zij meer mensen charteren.

Bron

En ook omdat ik het liefst alles zelf beslis. Dus ook wie ik wanneer geld geef, en dat is meestal pas als ik wat achtergrondinformatie heb over het goede doel! :-)
Bijvoorbeeld wat hun streven precies is, waar ze in geloven, of de directeur veel of weinig verdient, of ze schandalen hebben meegemaakt... Dat soort dingen.

Die informatie deel ik graag met jullie (zonde van het uitzoekwerk anders!). Hieronder vind je toelichting op een paar goede doelen en toffe initiatieven die ik de afgelopen jaren gesteund heb of nog steeds steun :-)

Bron

 

 1. OneWorld

Het blad OneWorld is voor mij een eindeloze bron van inspiratie. Ik vind er reportages over mensensmokkel of nieuwe duurzame artikelen, wereldconflicten worden uitgelegd en opstartende goede doelen komen voorbij. OneWorld gaat over all things global en is oplossingsgericht. De artikelen zijn goed en diepgaand. Niet voor niets won redacteur Sanne van Terlingen onlangs een prijs voor haar online onderzoeksjournalistiek.
Voorzitter van de redactieraad is trouwens Pieter Broertjes, die eerder hoofdredacteur van De Volkskrant was.

Aanvankelijk was OneWorld gratis, omdat het subsidie van de overheid ontving. Het was het enige magazine dat mijn hele studententijd op de deurmat viel (3 huisgenootjes lazen overigens mee!). Omdat ik er zoveel inspiratie uit opdoe en van leer, besloot ik na mijn afstuderen een abonnement te nemen. Geen spijt van!
Ik lees het blad meestal in de trein en krijg dan altijd direct zin om iets goeds te gaan doen of aan mijn blog te gaan werken.

Op de site kun je een preview zien van wat er zoal in het magazine staat. Bijvoorbeeld het duurzame dilemma van deze editie, wat is beter: biogroente kopen (in plastic) of gewone groente (onverpakt)?

Bron

Eén van de doelen van OneWorld is handvatten en inspiratie te bieden aan geïnteresseerden die de wereld rechtvaardiger en schoner willen maken. Geloof mij maar: dat doel wordt ruimschoots gehaald! :-)

Nu niet allemaal mijn blog verlaten en alleen nog maar OneWorld gaan lezen hè, lieve blogbezoekers...

Bron

 

2. Stichting Anak

De Filipijnen staan hoog op mijn reisverlanglijstje. Wat zou ik graag zelf een aantal eilanden bezoeken! Maar voor zo'n verre, milieuonvriendelijke vliegreis wil ik de tijd nemen (om me in te lezen, om er van te genieten...). En die tijd heb ik de laatste jaren nog niet gevonden. Gelukkig blijf ik ook een beetje op de hoogte via stichting Anak. Deze kwam ik ooit tegen toen ik op zoek was naar zo'n toffe tas van drinkpakjes. Inmiddels verkopen ze deze niet meer.**

Maar ik bleef hangen, want Anak doet goede dingen. Anak gelooft niet dat ze de wereld in één keer kan veranderen, maar steunt vooral op de kracht van onderwijs. Het biedt jongeren een opleiding en daarmee kans op een (betere) baan. Anak communiceert zoveel mogelijk via internet/social media, om drukkosten en milieu te sparen. Het heeft geen kantoor in Nederland en werkt alleen met Filipijnse locals. Helemaal mijn straatje dus.
Meer lezen kan op hun eigen website.

Bron

 

3.  Wakker Dier

Ik eet heel bewust geen vlees en vis en zo min mogelijk melk, boter en eieren. Stiekem zou ik het liefst de hele dag praten tegen anderen hierover: wat een verschil zou het maken als iedereen bewuster at & boodschappen deed! Maar ik geloof in recht op je eigen keuzes en op bemoeienis zit niemand te wachten. Dus preek ik niet.

Gelukkig is er Wakker Dier dat Nederland wakkerschudt met billboards op stations, reclames op TV en radio. Fijn. Want de bio-industrie is wat mij betreft iets dat Echt. Moet. Stoppen.

4. Meer!

In dit stuk is lang niet genoeg plaats om alle toffe initatieven en goede doelen te bespreken. In Nederland zijn er maar liefst 381 goede doelen bij het CBF geregistreerd, en dat zijn ze nog niet eens allemaal. Moet je nagaan :-)

Doelen waar ik nu of in het verleden achter heb gestaan zijn o.a.:

- For the Love of Chocolate: een mooi vormgegeven maar serieuze campagne van Solidaridad. Dit gaat niet alleen over Fair Trade Cacao, zoals Tony's, maar ook over duurzame teelt daarvan.
- Stichting Ambulancewens: daar schreef ik al eerder over.
- Just Digg it: project vóór klimaatherstel; tegen verwoestijning.
- Artsen zonder Grenzen  en  Amref Flying Doctors, allebei omdat ik als dokter vind dat iedereen recht heeft op medische behandeling
- Edukans, omdat ik Actie Schoenendoos (nu Schoenmaatjes) zo gaaf vind. Nog steeds.

Bron

 







Zelf iets opzoeken over een goed doel? Dat kan bij CBF. Zie je meteen hoeveel geld er bijvoorbeeld naar fondsenwerving gaat.


* Ik vraag de vrouw van de Straatkrant wel eens of ze wat nodig heeft en dan neem ik dat mee uit de supermarkt. Laatst vroeg ze om een zak aardappels :-)
** Drinkpakjestassen zijn nu moeilijk te vinden. Hier en hier vind je nog wel tassen van gerecycled materiaal.

Geluk is flintertjes goud

   ●●    Bloemetjes aan mijn tomatenplantjes    ●●    Zonnestralen op het treinperron waar je staat te wachten     ●●    Pizza van Vesi    ●●    Elke dag nóg een beetje langer licht    ●●    Hard werken, en dan een paar dagen vrij     ●●     Bomen in roze bloei     ●●     Een ijsje met pistache-amandelsmaak     ●●     dat het goed gaat     ●●     Collega's die attent zien wanneer een opmerking te straf is en daar op terug durven komen     ●●     Velden of bermen met klaprozen, boterbloemen, herderstasje en kamille     ●●     Roodgelakte nagels omdat dat (heel soms) kan     ●●     3 uur volpraten met een vriendinnetje dat ik tijden niet zag
 

    ●●     Charlotte's Web lezen     ●●    Op tijd de juiste diagnose     ●●     Gratis cappuccino onderweg (want: vertraging)       ●●     Love Actually kijken omdat Hugh Grant zo leuk is     ●●     Vogeltjes die fluiten als ik wakker word     ●●     Mezelf herpakken     ●●    Zomaar een NRC.next meekrijgen van de jongen op straat, zonder het abonnementverhaaltje aan te horen. Zelfs inclusief leuke lach.     ●●    Een kleine bloem in een schattig potje cadeau krijgen     ●●    Lieve verzoekjes     ●●    Pannenkoeken eten met mijn mama     ●●    Een haasje in een weiland     ●●   Zomerse avondluchten

Herinner mij

Je staat af te wassen.
Naast je op het aanrecht staat nog het plastic bakje met lichtgroen gekleurde druiven. Halfleeg, veel steeltjes vooral. Mijn grote strandhanddoek, waarop we hebben gezeten in het park, hangt over het traphekje.
Bestek afdrogen, messen bij messen, alles wegleggen. Ik vind elke minuut met jou fijn.

"Waarom liet je dat nou niet toe?" vraag je, oprecht geïnteresseerd.
"Omdat" begin ik aan een antwoord, maar ik zwijg als ik je snoet zie. Minstens net zo plagerig.
"Dat weet je best" zeg ik
"Dat weet ik helemaal niet" - en zelfs 2 x 365 dagen later zal ik me afvragen of ik inderdaad alles voor je had moeten spellen.
Het is stil.
"Waarom geef je hier nou niet gewoon eerlijk antwoord op?"
Je hebt lachkuiltjes in je wangen. Ik sla je zachtjes met de theedoek. "Gewoon!" Ik gedraag me als een kleuter, maar je kunt het hebben. Ik loop weg. Je hoeft mijn kleurende wangen niet te zien.
"Uit zelfbescherming" zeg ik, borden stapelend in de kast.
"Dat zou te eerlijk voor je zijn."
"Want?" zeg je.
"Ik vind je leuk. Maar dat kan ik toch niet zomaar zeggen."

Er komt geen antwoord, behalve dan je "kom eens?"
Je kust me, je handen zijn nog glad van afwaswater.
Ik kan me niet herinneren dat ik pas nog zo gelukkig was.


En ondanks alles, soms zo vaak, in het nu, het zoveel later
weet ik bijna zeker:
ik paste toch gewoon bij jou.

Living like Larry - Drowning for freedom

Pas geleden las ik een interview (Volkskrant Magazine) met Nederlandse YouTube legende Enzo Knol. Wat was zijn geheim, wilde de interviewer weten. Net als zijn broer Milan gaf hij aan nooit zich te mengen in religieuze of politieke discussies. Misschien inderdaad de beste manier om iedereen aan je grappige, luchtige filmpjes te binden.

Maar ik geloof niet in journalistiek zonder mening, in ieder geval niet op mijn eigen weblog. Ik heb ideeën en ambitieuze plannen voor de wereld, voor het verbeteren van de wereld. Ik geloof in hoor en wederhoor, én in ruimte voor mijn eigen oordeel.

En hoewel ik soms niet eens weet wat mijn mening dan precies is (zoals nu), wil ik toch een thema aansnijden waarover felle discussies losbarsten. Een thema waarvan ik wakker kan liggen en waarbij ik domweg niet weet wat het beste is*.  


Bootvluchtelingen in Libië.


Het Noord-Afrikaanse Libië (hoofdstad Tripoli) is oorspronkelijk een prachtig land met veel potentie. Het land werd overheerst door Romeinen, Arabieren, Ottomanen en Italianen en kent een lange geschiedenis. Daarbij zijn er prachtige Romeinse en Griekse ruïnes te vinden, heeft het land een mediterrane temperatuur en mooie zandstranden.

Lepcis Magna, stad in het Noorden van Libië
Bron

Maar het gaat niet goed in Libië, al tijden niet. Korte geschiedenis:


1951: het land wordt onafhankelijk, maar kampt met grote economische problemen.
1969: Activist al-Kaddafi komt aan de macht.
Dankzij hem ontvangen militaire groepen over de hele wereld, zoals de Ierse IRA, financiële steun van Libië. Libië pleegt verschillende keren aanslagen (Amerika, Groot-Brittanië, Frankrijk, Duitsland...).

2000+: De lijst met negatief nieuws over Libië goes on: het land erkent massavernietigingswapens te produceren (2003), veroordeelt onschuldigen ter dood (2004, 2006) en neemt Nederlandse soldaten gevangen (2011).
2011: De bevolking van Libië komt in opstand tijdens de Arabische Lente; ook hierbij vallen veel slachtoffers. Uiteindelijk wordt Kaddafi afgezet.
Nu: het land is nog steeds in burgeroorlog. Rebellen hebben hoofdstad Tripoli bezet; diverse groepen strijden om de macht.

Ondertussen proberen vluchtelingen uit heel Afrika proberen toch vaak de oversteek naar Europa te maken vanuit dit verscheurde land. Sommige migranten uit Ethopië, Syrië, Mali, Niger en Eritrea zijn oorspronkelijk van plan in Libië te blijven, maar kiezen - gedwongen door de onveilige situatie - toch voor het oversteken van de zee.

Via via klikte ik op de documentaire Drowning for freedom van de site van Amerikaans tijdschrift VICE.
Een korte documentaire van journalisten die meemochten met de kustwacht van Libië, die dagelijks bootjes terugsleept naar het land. Hierna worden de illegale immigranten gearresteerd en komen zij in detentiecentra terecht. "Sommige halen we wel drie, vier keer van de zee af," vertelt een kustwacht.
"They say it's Europe or die."

 

Bron

De documentaire laat de zee zien en wat de kustwacht daar dagelijks aantreft.
Ze filmt een detentiecentrum, waarvan directeur Khalid al Toumi zegt dat het één van de betere van het land is. 45 mensen in een kamer; één toilet voor 200 man. Geen medische hulp. Mishandeling.

"We konden deze statements niet controleren," zegt de voice-over - maar ik ben in dit geval behoorlijk goedgelovig.

Onthutsend.

De documentaire bestaat uit 3 delen van elk ongeveer 10 minuten. De delen zijn los te bekijken. Zeker niet vrolijk, maar wel een must see voor iedereen die een mening wil vormen over dit wereldwijde probleem.


* Behalve dan een utopie waarin eindelijk wereldwijd vrede aanbreekt...